{"id":172,"date":"2010-04-11T21:23:23","date_gmt":"2010-04-11T19:23:23","guid":{"rendered":"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/?page_id=172"},"modified":"2023-01-12T14:28:57","modified_gmt":"2023-01-12T13:28:57","slug":"arbetsdagar-per-ar-2023","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/virka-daga-a-ari-2023\/","title":{"rendered":"Virkir dagar \u00e1 \u00e1ri 2023"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-30\" src=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/arbetstimmar-per-manad.jpg\" alt=\"Vinnut\u00edmi \u00e1 m\u00e1nu\u00f0i\" width=\"244\" height=\"206\" srcset=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/arbetstimmar-per-manad.jpg 244w, https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/arbetstimmar-per-manad-14x12.jpg 14w, https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/arbetstimmar-per-manad-127x107.jpg 127w\" sizes=\"auto, (max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h3 id=\"2022\" class=\"has-text-align-center wp-block-heading\" style=\"text-align: center;\">Virkir dagar \u00e1 \u00e1ri 2023<\/h3>\r\n<p>Almennt s\u00e9\u00f0, \u00feegar tala\u00f0 er um fj\u00f6lda vinnustunda \u00e1 m\u00e1nu\u00f0i, \u00fe\u00e1 segir ma\u00f0ur venjulega 160, e\u00f0a ef tala\u00f0 er um fj\u00f6lda vinnudaga \u00e1 \u00e1ri \u00e1ri\u00f0 2023, \u00fe\u00e1 segir ma\u00f0ur yfirleitt 250, sem er oft ekki alveg r\u00e9tt. \u00c1 \u00feessu \u00e1ri (2023) eru til d\u00e6mis \u00e1 milli 152 og 184 vinnustundir me\u00f0 a\u00f0 me\u00f0altali 169 klukkustundir \u00e1 m\u00e1nu\u00f0i e\u00f0a 253 virka daga (112 fr\u00eddagar!). H\u00e9r \u00ed t\u00f6flunni h\u00e9r a\u00f0 ne\u00f0an m\u00e1 sj\u00e1 n\u00e1kv\u00e6mlega hversu marga virka daga, vinnut\u00edma, fj\u00f6lda laugardaga og sunnudaga og a\u00f0ra fr\u00eddaga, til d\u00e6mis rau\u00f0a daga, J\u00f3nsmessukv\u00f6ld, a\u00f0fangadagskv\u00f6ld og gaml\u00e1rskv\u00f6ld. \u00cd tilefni \u00feess a\u00f0 rau\u00f0ur dagur ber saman vi\u00f0 laugardag e\u00f0a sunnudag er hann talinn \u00ed d\u00e1lknum lau og sun. Einnig er gert r\u00e1\u00f0 fyrir \u00e1tta t\u00edma vinnudegi. Hva\u00f0a dagar \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 teljast til fr\u00eddaga eru reglur um \u00ed eftirfarandi <a href=\"https:\/\/www.riksdagen.se\/sv\/dokument-lagar\/dokument\/svensk-forfattningssamling\/lag-1989253-om-allmanna-helgdagar_sfs-1989-253\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\" data-schema-attribute=\"\">Lag (1989: 253)<\/a> \u201eFr\u00eddagal\u00f6gin\u201c. Flestir eru lausir \u00e1 eftirfarandi fr\u00edd\u00f6gum, jafnvel \u00fe\u00f3tt \u00feeir falli saman vi\u00f0 venjulegan virka daga:<\/p>\r\n<ul>\r\n<li><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/gamlarskvold\/\">Gaml\u00e1rskv\u00f6ld<\/a><\/li>\r\n<li><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/adfangadagskvold\/\">a\u00f0fangadagskv\u00f6ld<\/a><\/li>\r\n<li><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/paska-og-hvitasunnudag\/\">P\u00e1skadagur og hv\u00edtasunnudagur<\/a><\/li>\r\n<li><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/nyarsdag-og-threttanda-dagur-jol\/\">gaml\u00e1rsdagur og \u00ferett\u00e1ndadagur j\u00f3la<\/a><\/li>\r\n<li><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/forsta-maj\/\">1. ma\u00ed<\/a><\/li>\r\n<li><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/joladagur-og-annar-dagur-jol\/\">J\u00f3ladagur og a\u00f0fangadagur<\/a><\/li>\r\n<li><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/fostudagurinn-langi-og-manudagur-paskadagur\/\">F\u00f6studagurinn langi og m\u00e1nudagur um p\u00e1ska<\/a><\/li>\r\n<li><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/uppstigningardagur\/\">Uppstigningardagur<\/a><\/li>\r\n<li><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/thjodhatidardagur-svithjodar\/\">\u00dej\u00f3\u00f0h\u00e1t\u00ed\u00f0ardagur Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar<\/a><\/li>\r\n<li><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/midsumardag\/\">J\u00f3nsmessudagur<\/a><\/li>\r\n<li><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/dagur-allra-heilagra\/\">Dagur allra heilagra<\/a><\/li>\r\n<li><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/jonsmessukvold\/\">J\u00f3nsmessukv\u00f6ld<\/a><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p>K\u00edki\u00f0 endilega \u00e1 dagatali\u00f0 okkar h\u00e9r til h\u00e6gri sem inniheldur uppl\u00fdsingar eins og t.d. nafnadagar og sm\u00e1 saga um hva\u00f0 ger\u00f0ist \u00feennan tiltekna dag.<\/p>\r\n\r\n\r\n\n<table id=\"tablepress-5\" class=\"tablepress tablepress-id-5 tablepress-responsive\">\n<thead>\n<tr class=\"row-1\">\n\t<th class=\"column-1\">M\u00e1nu\u00f0ur<\/th><th class=\"column-2\">Vinnudagar<\/th><th class=\"column-3\">Vinnut\u00edmi<\/th><th class=\"column-4\">Lau &amp; Sun.<\/th><th class=\"column-5\">A\u00f0rir<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody class=\"row-striping row-hover\">\n<tr class=\"row-2\">\n\t<td class=\"column-1\">jan\u00faar<\/td><td class=\"column-2\">22<\/td><td class=\"column-3\">176<\/td><td class=\"column-4\">9<\/td><td class=\"column-5\">1<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-3\">\n\t<td class=\"column-1\">febr\u00faar<\/td><td class=\"column-2\">20<\/td><td class=\"column-3\">160<\/td><td class=\"column-4\">8<\/td><td class=\"column-5\">0<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-4\">\n\t<td class=\"column-1\">mars<\/td><td class=\"column-2\">23<\/td><td class=\"column-3\">184<\/td><td class=\"column-4\">8<\/td><td class=\"column-5\">0<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-5\">\n\t<td class=\"column-1\">apr\u00edl<\/td><td class=\"column-2\">18<\/td><td class=\"column-3\">144<\/td><td class=\"column-4\">10<\/td><td class=\"column-5\">3<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-6\">\n\t<td class=\"column-1\">ma\u00ed<\/td><td class=\"column-2\">21<\/td><td class=\"column-3\">168<\/td><td class=\"column-4\">8<\/td><td class=\"column-5\">2<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-7\">\n\t<td class=\"column-1\">j\u00fan\u00ed<\/td><td class=\"column-2\">20<\/td><td class=\"column-3\">160<\/td><td class=\"column-4\">8<\/td><td class=\"column-5\">2<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-8\">\n\t<td class=\"column-1\">j\u00fal\u00ed<\/td><td class=\"column-2\">21<\/td><td class=\"column-3\">168<\/td><td class=\"column-4\">10<\/td><td class=\"column-5\">0<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-9\">\n\t<td class=\"column-1\">\u00e1g\u00fast<\/td><td class=\"column-2\">23<\/td><td class=\"column-3\">184<\/td><td class=\"column-4\">8<\/td><td class=\"column-5\">0<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-10\">\n\t<td class=\"column-1\">september<\/td><td class=\"column-2\">21<\/td><td class=\"column-3\">168<\/td><td class=\"column-4\">9<\/td><td class=\"column-5\">0<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-11\">\n\t<td class=\"column-1\">okt\u00f3ber<\/td><td class=\"column-2\">22<\/td><td class=\"column-3\">176<\/td><td class=\"column-4\">9<\/td><td class=\"column-5\">0<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-12\">\n\t<td class=\"column-1\">n\u00f3vember<\/td><td class=\"column-2\">22<\/td><td class=\"column-3\">176<\/td><td class=\"column-4\">8<\/td><td class=\"column-5\">0<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-13\">\n\t<td class=\"column-1\">desember<\/td><td class=\"column-2\">19<\/td><td class=\"column-3\">152<\/td><td class=\"column-4\">10<\/td><td class=\"column-5\">2<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-14\">\n\t<td class=\"column-1\"><strong>Heildarvinnut\u00edmi \u00e1 \u00e1ri<\/strong><\/td><td class=\"column-2\"><strong>252<\/strong><\/td><td class=\"column-3\"><strong>2016<\/strong><\/td><td class=\"column-4\"><strong>105<\/strong><\/td><td class=\"column-5\"><strong>10<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<tfoot>\n<tr class=\"row-15\">\n\t<th class=\"column-1\">Me\u00f0altal \/ m\u00e1nu\u00f0ur<\/th><th class=\"column-2\">21<\/th><th class=\"column-3\">168<\/th><th class=\"column-4\">8.75<\/th><th class=\"column-5\">0.83<\/th>\n<\/tr>\n<\/tfoot>\n<\/table>\n\n<style>.wp-show-posts-columns#wpsp-213 {margin-left: -2em; }.wp-show-posts-columns#wpsp-213 .wp-show-posts-inner {margin: 0 0 2em 2em; }<\/style><section id=\"wpsp-213\" class=\"wp-show-posts\" style=\"\"><article class=\"wp-show-posts-single wpsp-clearfix post-114 post type-post status-publish format-standard hentry category-roda-dagar\" itemtype=\"http:\/\/schema.org\/CreativeWork\" itemscope><div class=\"wp-show-posts-inner\" style=\"\">\t\t\t\t\t\t<header class=\"wp-show-posts-entry-header\">\n\t\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"wp-show-posts-entry-title\" itemprop=\"headline\"><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/nyarsdag-og-threttanda-dagur-jol\/\" rel=\"bookmark\">gaml\u00e1rsdagur og \u00ferett\u00e1ndadagur j\u00f3la<\/a><\/h2>\t\t\t\t\t\t<\/header><!-- .entry-header -->\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"wp-show-posts-entry-content\" itemprop=\"text\">\n\t\t\t\t\t\t\t<h2><b><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-117\" src=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/nyarsdagen-trettondedag_jul.jpg\" alt=\"gaml\u00e1rsdagur og \u00ferett\u00e1ndadagur j\u00f3la\" width=\"615\" height=\"370\" srcset=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/nyarsdagen-trettondedag_jul.jpg 615w, https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/nyarsdagen-trettondedag_jul-300x180.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 615px) 100vw, 615px\" \/><\/b><\/h2>\r\n<h2><\/h2>\r\n<h2 style=\"text-align: center;\"><b>N\u00fd\u00e1rsdagur<\/b><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">N\u00fd\u00e1rsdagur er fyrsti dagur almanaks\u00e1rsins. Gaml\u00e1rs er haldi\u00f0 upp \u00e1 n\u00f3ttina milli 31. desember, \u00fea\u00f0 er gaml\u00e1rskv\u00f6ld og 1. jan\u00faar samkv\u00e6mt gregor\u00edska t\u00edmatalinu. N\u00fd\u00e1rsdagur er mj\u00f6g vins\u00e6ll fr\u00eddagur. \u00dea\u00f0 er fagna\u00f0 me\u00f0 flugeldum, n\u00fd\u00e1rsmat og n\u00fd\u00e1rsveislum. Vi\u00f0 h\u00f6fum sett \u00e1ram\u00f3taheit allt fr\u00e1 v\u00edkinga\u00f6ld. \u00c1 \u00feessum t\u00edma var heiti\u00f0 gert me\u00f0 \u00fev\u00ed anna\u00f0hvort a\u00f0 t\u00e6ma brage bikar e\u00f0a sverja vi\u00f0 g\u00f6ltahorn. \u00deessa dagana er \u00feetta heldur hversdagslegra en margir l\u00edta \u00e1 n\u00fd\u00e1rsdag og tilheyrandi \u00e1ram\u00f3taheit sem t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 byrja upp \u00e1 n\u00fdtt. \u00c1ram\u00f3tamatur er ekki alveg eins vanda\u00f0ur og annar h\u00e1t\u00ed\u00f0armatur, heldur er hann almennt tengdur l\u00faxus. Vi\u00f0 getum til d\u00e6mis s\u00e9\u00f0 \u00feistils\u00fapu, Skagen rista\u00f0 brau\u00f0, s\u00fakkula\u00f0im\u00fas og humar \u00e1 \u00e1ram\u00f3tabor\u00f0inu sem vi\u00f0 bor\u00f0um \u00e1 gaml\u00e1rskv\u00f6ld. Flugeldarnir sem skoti\u00f0 er upp klukkan 12 og fram yfir eru jafnan til a\u00f0 f\u00e6la illa anda fr\u00e1. Margar hef\u00f0ir eru mj\u00f6g sterkar tengdar fj\u00f6lskyldu e\u00f0a tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0um. Hins vegar er gaml\u00e1rsdagur og allur n\u00fd\u00e1rsfagna\u00f0urinn opinberari. \u00de\u00fa deilir venjulega gaml\u00e1rsdag og h\u00e1t\u00ed\u00f0 hans me\u00f0 vinum \u00fe\u00ednum. \u00dea\u00f0 er l\u00edka g\u00f6mul hef\u00f0 a\u00f0 hringja inn n\u00fdja \u00e1ri\u00f0, oftast me\u00f0 einhvers konar sameiginlegum opinberum vi\u00f0bur\u00f0i \u00fear sem tali\u00f0 er ni\u00f0ur til n\u00fd\u00e1rsdags.\u00a0<\/span>\r\n\r\n&nbsp;\r\n<h2 style=\"text-align: center;\"><b>Sk\u00edrdag<\/b><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400;\">\u00deessi dagur ber upp \u00e1 6. jan\u00faar. \u00derett\u00e1ndi dagur j\u00f3la er fr\u00eddagur \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0. \u00deessi dagur er mikilv\u00e6gur fyrir kristna menn \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 og er haldinn h\u00e1t\u00ed\u00f0legur til a\u00f0 minnast opinberunar Jes\u00fa, \u00feegar vitringarnir \u00fer\u00edr heims\u00f3ttu hann \u00ed Betlehem eftir f\u00e6\u00f0ingu hans. Stj\u00f6rnudrengirnir, sem jafnan eru tengdir Luciu, birtust fr\u00e1 upphafi vi\u00f0 h\u00e1t\u00ed\u00f0arh\u00f6ld \u00ferett\u00e1nda dags j\u00f3la. \u00cd Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 r\u00e1fu\u00f0u \u00feessir stj\u00f6rnustr\u00e1kar um \u00feorpin og leikarar um bibl\u00edus\u00f6gur um vitringana \u00ferj\u00e1 og fer\u00f0 \u00feeirra til Betlehem. \u00deessi lest g\u00e6ti samansta\u00f0i\u00f0 af \u00feremur stj\u00f6rnustr\u00e1kum, Her\u00f3desi og j\u00f3lageit sem ger\u00f0i \u00e1r\u00e1sargjarn \u00fatr\u00e1s ef hann var ekki \u00e1n\u00e6g\u00f0ur me\u00f0 ver\u00f0launin \/ f\u00f3rnirnar. \u00deetta var liti\u00f0 \u00e1 sem leikandi og vi\u00f0urkennt form betl. Algengt var a\u00f0 nemendur \u00ed lat\u00ednusk\u00f3lum m\u00e6ttu \u00ed leikh\u00fas og n\u00fdttu afraksturinn til a\u00f0 grei\u00f0a uppihaldskostna\u00f0 \u00ed j\u00f3lafr\u00edinu. <\/span>\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .entry-content -->\n\t\t\t\t\t<div class=\"wpsp-read-more\"><a title=\"gaml\u00e1rsdagur og \u00ferett\u00e1ndadagur j\u00f3la\" class=\"wp-show-posts-read-more\" href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/raudir-dagar\/nyarsdag-og-threttanda-dagur-jol\/\">Lestu meira h\u00e9r...<\/a><\/div><\/div><!-- wp-show-posts-inner --><div class=\"wpsp-clear\"><\/div><\/article><article class=\"wp-show-posts-single wpsp-clearfix post-6638 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-dag\" itemtype=\"http:\/\/schema.org\/CreativeWork\" itemscope><div class=\"wp-show-posts-inner\" style=\"\">\t\t\t\t\t\t<header class=\"wp-show-posts-entry-header\">\n\t\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"wp-show-posts-entry-title\" itemprop=\"headline\"><a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/manad\/dag\/6-juni-1523-gustav-vasa-thjodhatidardagur-svithjodar\/\" rel=\"bookmark\">6. j\u00fan\u00ed 1523 - Gustav Vasa - \u00fej\u00f3\u00f0h\u00e1t\u00ed\u00f0ardagur Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar<\/a><\/h2>\t\t\t\t\t\t<\/header><!-- .entry-header -->\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"wp-show-posts-image  wpsp-image-center\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/manad\/dag\/6-juni-1523-gustav-vasa-thjodhatidardagur-svithjodar\/\" title=\"6. j\u00fan\u00ed 1523 - Gustav Vasa - \u00fej\u00f3\u00f0h\u00e1t\u00ed\u00f0ardagur Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1792\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6e196b3c-60dc-457d-ad48-c6af852a3228.webp\" class=\"attachment-full size-full wp-post-image\" alt=\"6. j\u00fan\u00ed 1523 - Gustav Vasa\" itemprop=\"image\" srcset=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6e196b3c-60dc-457d-ad48-c6af852a3228.webp 1792w, https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6e196b3c-60dc-457d-ad48-c6af852a3228-300x171.webp 300w, https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6e196b3c-60dc-457d-ad48-c6af852a3228-1024x585.webp 1024w, https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6e196b3c-60dc-457d-ad48-c6af852a3228-768x439.webp 768w, https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6e196b3c-60dc-457d-ad48-c6af852a3228-1536x878.webp 1536w, https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6e196b3c-60dc-457d-ad48-c6af852a3228-18x10.webp 18w\" sizes=\"auto, (max-width: 1792px) 100vw, 1792px\" \/><\/a>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"wp-show-posts-entry-content\" itemprop=\"text\">\n\t\t\t\t\t\t\t<h3>Uppruni Gustav Vasa og valdat\u00f6ku<\/h3>\n<p>Gustav Eriksson, betur \u00feekktur sem Gustav Vasa, f\u00e6ddist um 1496 og tilheyr\u00f0i einni merkustu a\u00f0als\u00e6tt Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar. Fa\u00f0ir hans, Erik Johansson Vasa, var einn helsti andst\u00e6\u00f0ingur Kristj\u00e1ns II Danakonungs, sem einnig stj\u00f3rna\u00f0i Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 \u00ed gegnum Kalmarsambandi\u00f0. \u00deegar Kristj\u00e1n II lag\u00f0i Stokkh\u00f3lm undir sig \u00e1ri\u00f0 1520 l\u00e9t hann taka marga andst\u00e6\u00f0inga s\u00edna af l\u00edfi, \u00fear \u00e1 me\u00f0al f\u00f6\u00f0ur Gustav Vasa, \u00ed \u00fev\u00ed sem var\u00f0 \u00feekkt sem fj\u00f6ldamor\u00f0in \u00ed Stokkh\u00f3lmi. \u00deessi hrottalega a\u00f0ger\u00f0 vakti mikla rei\u00f0i \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 og kveikti neistann a\u00f0 uppreisn.<\/p>\n<h3>Upphaf uppreisnar og andspyrnu gegn D\u00f6num<\/h3>\n<p>Eftir fj\u00f6ldamor\u00f0in \u00ed Stokkh\u00f3lmi fl\u00fa\u00f0i Gustav Vasa til Dala til a\u00f0 leita stu\u00f0nings vi\u00f0 uppreisn gegn D\u00f6num. \u00der\u00e1tt fyrir vafasamt upphaf, \u00fear sem hann var n\u00e1nast framseldur D\u00f6num, t\u00f3kst honum a\u00f0 sannf\u00e6ra Dalab\u00e6ndur um nau\u00f0syn uppreisnar. Me\u00f0 stu\u00f0ningi \u00feeirra t\u00f3kst honum a\u00f0 hefja fars\u00e6lt sk\u00e6ruherna\u00f0 gegn d\u00f6nsku hernum. \u00c1rangur hans vakti s\u00edfellt fleiri fylgjendur og br\u00e1tt haf\u00f0i hann talsvert li\u00f0 undir stj\u00f3rn sinni.<\/p>\n<h3>Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 skilur vi\u00f0 Kalmarsambandi\u00f0<\/h3>\n<p>Uppreisn Gustav Vasa og vaxandi andspyrnuhreyfing Sv\u00eda gegn yfirr\u00e1\u00f0um Dana ur\u00f0u til \u00feess a\u00f0 margir s\u00e6nskir r\u00edkisborgarar og a\u00f0alsmenn efu\u00f0ust um l\u00f6gm\u00e6ti Kalmarsambandsins. \u00deetta samband, sem haf\u00f0i veri\u00f0 stofna\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1397, sameina\u00f0i konungsr\u00edki Danmerkur, Noregs og Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar undir einum konungi. En margir Sv\u00edar t\u00f6ldu a\u00f0 sambandi\u00f0 gagna\u00f0ist D\u00f6num \u00e1 kostna\u00f0 Sv\u00eda. Gustav Vasa nota\u00f0i \u00feessa tilfinningu til a\u00f0 styrkja st\u00f6\u00f0u s\u00edna enn frekar og f\u00e6ra r\u00f6k fyrir sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0u Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0.<\/p>\n<h3>Kr\u00fdning Gustav Vasa og mi\u00f0st\u00fdring valds<\/h3>\n<p>\u00deann 6. j\u00fan\u00ed 1523 var Gustav Vasa kr\u00fdndur konungur Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar \u00ed Upps\u00f6lum, sem marka\u00f0i opinberlega endalok Kalmarsambandsins og upphaf Vasa\u00e6ttarinnar. Sem konungur vann Gustav Vasa a\u00f0 mi\u00f0st\u00fdringu valds og styrkingu konungsvalds. Hann innleiddi r\u00f6\u00f0 umb\u00f3ta, \u00fear \u00e1 me\u00f0al kirkjulegar umb\u00e6tur \u00fear sem au\u00f0ur kirkjunnar var ger\u00f0ur uppt\u00e6kur og f\u00e6r\u00f0i kr\u00fanunni auki\u00f0 fj\u00e1rmagn. \u00deessar umb\u00e6tur leiddu einnig til \u00feess a\u00f0 Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 slitna\u00f0i vi\u00f0 ka\u00fe\u00f3lsku kirkjuna og ger\u00f0ist m\u00f3tm\u00e6lendatr\u00faar.<\/p>\n<h3>Efnahagsumb\u00e6tur Gustav Vasa<\/h3>\n<p>Til a\u00f0 treysta stj\u00f3rn s\u00edna og tryggja efnahagslegt sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar, ger\u00f0i Gustav Vasa umfangsmiklar efnahagsumb\u00e6tur. Hann kom \u00e1 kerfisbundnari skattheimtu og t\u00f3k vi\u00f0 koparn\u00e1mu \u00ed Stora Kopparberget, sem \u00e1tti eftir a\u00f0 ver\u00f0a ein mikilv\u00e6gasta tekjulind Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar. Me\u00f0 \u00feessum r\u00e1\u00f0st\u00f6funum gat konungur fj\u00e1rmagna\u00f0 stj\u00f3rn s\u00edna og v\u00f6rn \u00e1n \u00feess a\u00f0 vera h\u00e1\u00f0 a\u00f0alsm\u00f6nnum.<\/p>\n<h3>Arfleif\u00f0 og eftirm\u00e1la Gustav Vasa<\/h3>\n<p>Gustav Vasa d\u00f3 \u00e1ri\u00f0 1560, en arfleif\u00f0 hans lif\u00f0i \u00ed gegnum Vasa-\u00e6ttina, sem \u00e1tti eftir a\u00f0 r\u00edkja \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 \u00ed meira en heila \u00f6ld. \u00c1kv\u00f6r\u00f0un hans um a\u00f0 sl\u00edta Kalmarsambandinu og stofna Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 sem sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0a \u00fej\u00f3\u00f0 hefur enn \u00e1hrif \u00e1 sj\u00e1lfsmynd landsins \u00ed dag. Hann er oft talinn stofnandi Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar n\u00fat\u00edmans og er a\u00f0alpers\u00f3na \u00ed s\u00e6nskri sagnfr\u00e6\u00f0i.<\/p>\n<h3>6. j\u00fan\u00ed - \u00dej\u00f3\u00f0h\u00e1t\u00ed\u00f0ardagur Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar<\/h3>\n<p>Til minningar um kr\u00fdningardag Gustav Vasa 6. j\u00fan\u00ed er \u00feessi dagur n\u00fa haldinn h\u00e1t\u00ed\u00f0legur sem \u00fej\u00f3\u00f0h\u00e1t\u00ed\u00f0ardagur Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar. \u00de\u00f3tt dagurinn hafi ekki or\u00f0i\u00f0 opinber \u00fej\u00f3\u00f0h\u00e1t\u00ed\u00f0ardagur fyrr en 1983 hefur hann lengi veri\u00f0 mikilv\u00e6gur dagur fyrir Sv\u00eda. H\u00fan minnir \u00e1 fer\u00f0alag Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar til sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is og hlutverk Gustav Vasa \u00ed a\u00f0 m\u00f3ta \u00f6rl\u00f6g landsins. Dagurinn er uppfullur af h\u00e1t\u00ed\u00f0um og huglei\u00f0ingum um r\u00edka s\u00f6gu Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar.<\/p>\n<h3>Samband Gustav Vasa vi\u00f0 b\u00e6ndur og a\u00f0alsmenn<\/h3>\n<p>\u00der\u00e1tt fyrir a\u00f0 Gustav Vasa styrkti konungsvaldi\u00f0, ger\u00f0i hann einnig umb\u00e6tur sem komu b\u00e6ndum til g\u00f3\u00f0a og skapa\u00f0i \u00fea\u00f0 jafnv\u00e6gi milli konungsvaldsins, a\u00f0alsmanna og b\u00e6nda. Til a\u00f0 draga \u00far v\u00f6ldum a\u00f0alsmanna setti hann upp r\u00f6\u00f0 landaumb\u00f3ta sem takmarka\u00f0i getu \u00feeirra til a\u00f0 ar\u00f0r\u00e6na b\u00e6ndast\u00e9ttina. Jafnframt vi\u00f0urkenndi hann r\u00e9tt b\u00e6ndanna og s\u00e1 til \u00feess a\u00f0 \u00feeir \u00e6ttu fulltr\u00faa \u00e1 Al\u00feingi. \u00deessi blanda af mi\u00f0st\u00fdr\u00f0u konungsvaldi og vir\u00f0ingu fyrir r\u00e9ttindum b\u00e6nda skapa\u00f0i traustan grunn fyrir s\u00e6nskt samf\u00e9lag.<\/p>\n<h3>Menningar- og menntaarfur<\/h3>\n<p>\u00c1 valdat\u00edma Gustav Vasa bl\u00f3mstra\u00f0i menning og menntun einnig \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0. Hann l\u00e9t \u00fe\u00fd\u00f0a Bibl\u00eduna \u00e1 s\u00e6nsku, sem skila\u00f0i s\u00e9r \u00ed Bibl\u00edu Gustav Vasa \u00e1ri\u00f0 1541. \u00deetta var ekki a\u00f0eins tr\u00faarlegt afrek heldur einnig tungum\u00e1lalegt og fr\u00e6\u00f0andi. S\u00e6nska bibl\u00edu\u00fe\u00fd\u00f0ingin gegndi lykilhlutverki vi\u00f0 a\u00f0 sta\u00f0la s\u00e6nsku og auka l\u00e6si me\u00f0al \u00edb\u00faa. \u00deessi fj\u00e1rfesting \u00ed menntun og menningu yr\u00f0i afgerandi fyrir framfarir Sv\u00eda \u00e1 n\u00e6stu \u00f6ldum.<\/p>\n<h3>Herna\u00f0arumb\u00e6tur og varnir Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar<\/h3>\n<p>Til a\u00f0 tryggja sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar og vernda landi\u00f0 fyrir utana\u00f0komandi \u00f3gnum, ger\u00f0i Gustav Vasa umtalsver\u00f0ar herna\u00f0arumb\u00e6tur. Hann ger\u00f0i s\u00e9r grein fyrir mikilv\u00e6gi sterkrar og vel skipulegrar varnar og kom \u00fev\u00ed \u00e1 f\u00f3t standher. Auk \u00feess f\u00e6r\u00f0i hann varnargar\u00f0a \u00ed kringum landi\u00f0 \u00ed n\u00fat\u00edmann og stofna\u00f0i s\u00e6nskan flota. \u00deessar a\u00f0ger\u00f0ir styrktu ekki a\u00f0eins herna\u00f0arlega st\u00f6\u00f0u Sv\u00eda \u00e1 Nor\u00f0url\u00f6ndum heldur f\u00e6r\u00f0u landinu einnig \u00feau t\u00e6ki sem \u00fea\u00f0 \u00feurfti til a\u00f0 ver\u00f0a st\u00f3rveldi \u00ed Evr\u00f3pu \u00e1 n\u00e6stu \u00f6ldum.<\/p>\n<h3>Umb\u00e6tur \u00e1 r\u00e9ttarkerfinu<\/h3>\n<p>\u00cd stj\u00f3rnart\u00ed\u00f0 Gustav Vasa ur\u00f0u einnig miklar breytingar \u00e1 s\u00e6nska r\u00e9ttarkerfinu. Hann setti l\u00f6g sem f\u00e6r\u00f0u mi\u00f0aldar\u00e9ttarkerfi\u00f0 \u00ed n\u00fat\u00edmann og l\u00f6g\u00f0u grunninn a\u00f0 r\u00e9ttl\u00e1tara og skipulag\u00f0ara d\u00f3mskerfi. \u00deessar umb\u00e6tur f\u00f3lu me\u00f0al annars \u00ed s\u00e9r innlei\u00f0ingu rita\u00f0ra lagatexta sem dr\u00f3 \u00far ge\u00f0\u00fe\u00f3tta \u00ed d\u00f3ms\u00farskur\u00f0um. Hann leita\u00f0ist einnig vi\u00f0 a\u00f0 gera r\u00e9ttarkerfi\u00f0 a\u00f0gengilegra fyrir alm\u00fagann me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 draga \u00far \u00e1hrifum a\u00f0alsmanna \u00e1 sta\u00f0bundna d\u00f3mst\u00f3la.<\/p>\n<h3>Samskipti og innvi\u00f0ir<\/h3>\n<p>Til a\u00f0 styrkja stj\u00f3rn s\u00edna og b\u00e6ta samskipti innan konungsr\u00edkisins lag\u00f0i Gustav Vasa einnig grunninn a\u00f0 st\u00e6kkun innvi\u00f0a Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar. Hann ger\u00f0i s\u00e9r grein fyrir mikilv\u00e6gi g\u00f3\u00f0ra samskiptalei\u00f0a og f\u00f3r \u00fev\u00ed a\u00f0 fj\u00e1rfesta \u00ed vega- og br\u00faager\u00f0. Auk \u00feess \u00fdtti hann undir siglingar me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 byggja hafnir og s\u00edki. \u00deessi fj\u00e1rfesting \u00ed innvi\u00f0um skila\u00f0i ekki a\u00f0eins efnahagslegum \u00e1vinningi \u00ed formi aukinna vi\u00f0skipta og samskipta, heldur hj\u00e1lpa\u00f0i h\u00fan einnig til vi\u00f0 a\u00f0 tengja saman hina \u00f3l\u00edku hluta konungsr\u00edkisins og styrkja \u00fej\u00f3\u00f0erniskennd.<\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .entry-content -->\n\t\t\t\t\t<div class=\"wpsp-read-more\"><a title=\"6. j\u00fan\u00ed 1523 - Gustav Vasa - \u00fej\u00f3\u00f0h\u00e1t\u00ed\u00f0ardagur Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar\" class=\"wp-show-posts-read-more\" href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/manad\/dag\/6-juni-1523-gustav-vasa-thjodhatidardagur-svithjodar\/\">Lestu meira h\u00e9r...<\/a><\/div><\/div><!-- wp-show-posts-inner --><div class=\"wpsp-clear\"><\/div><\/article><\/section><!-- .wp-show-posts -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Vinnudagar \u00e1 \u00e1ri 2023 Almennt \u00feegar tala\u00f0 er um vinnustundafj\u00f6lda \u00e1 m\u00e1nu\u00f0i er oftast tala\u00f0 um 160, e\u00f0a ef tala\u00f0 er um fj\u00f6lda vinnudaga \u00e1 \u00e1ri 2023 \u00fe\u00e1 segir ma\u00f0ur yfirleitt 250, sem er oft ekki alveg r\u00e9tt. . \u00c1 \u00feessu \u00e1ri (2023) eru til d\u00e6mis \u00e1 milli 152 og 184 vinnustundir me\u00f0 me\u00f0altal...<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/manad\/dag\/6-juni-1523-gustav-vasa-thjodhatidardagur-svithjodar\/\"> <span class=\"screen-reader-text\">6. j\u00fan\u00ed 1523 - Gustav Vasa - \u00fej\u00f3\u00f0h\u00e1t\u00ed\u00f0ardagur Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar<\/span> Lestu meira &quot;<\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"disabled","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","footnotes":""},"class_list":["post-172","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/172","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=172"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6611,"href":"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/172\/revisions\/6611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xn--arbetsdagarperr-ulb.se\/is\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}